MEDICAMENTEUZE HEPATITIS

INTRODUCTIE

De hepatitis ten gevolge van medicijnen is een ontsteking van de lever veroorzaakt door het nemen van een medicament.

Alvorens te beginnen over het probleem van een leverontsteking als gevolg van een medicament, is het eigenlijk gepast het feit te beklemtonen dat het nemen van een medicament het opduiken van alle vormen van leverziekten kan veroorzaken: niet alleen een hepatitis maar ook een cholestase, een levertumor, een steatose (opeenhoping van vetten in de lever), een fosfolipidose, een verkalkende cholangitis, een vasculaire aandoening enz.

Al deze leverziekten kunnen dus teweeggebracht worden door het nemen van een medicament. Dit probleem is ook vandaag nog belangrijk, want we gebruiken regelmatig medicamenten. Bovendien blijft levertoxiciteit de eerste sterfteoorzaak ten gevolge van het nemen van medicijnen en de belangrijkste reden voor het uit de markt nemen van een medicament.

Kortom, ondanks de vooruitgang op toxicologisch gebied en de omvang van het aantal klinische studies vóór de commercialisering van een medicament, toch vermindert de frequentie van leverziekten ten gevolge van medicijnen in de loop der jaren niet.

Top

FREQUENTIECIJFERS

Momenteel zijn ongeveer 1000 medicamenten erkend als potentieel hepatotoxisch. Toch veroorzaken ze zelden een leveraandoening: wanneer namelijk een medicament bij één op honderd patiënten verantwoordelijk is voor levertoxiciteit wordt het uit de markt genomen.
Voor het grootste deel van de geneesmiddelen situeert de hepatotoxiciteit zich tussen één patiënt op de 10.000 tot 100.000 patiënten. Dit frequentiecijfer verklaart waarom meestal pas nadat een product op de markt gebracht is, het risico van hepatotoxiciteit wordt herkend:het aantal patiënten dat deelneemt aan klinische studies voordat een geneesmiddel op de markt wordt gebracht ligt zowat altijd onder de 10.000.

De moeilijkheden om de hepatotoxiciteit van een medicament te bewijzen, schuilen ook in het feit dat de mechanismen van toxiciteit weinig bekend blijven. Talrijke factoren zijn vermeld: erfelijkheid, voeding, leeftijd, geslacht … maar geen enkele is gemeenschappelijk voor deze vormen van medicamenteuze toxiciteit.

Tenslotte, en dat is misschien wel de belangrijkste factor blijft nog over de moeilijkheid om de diagnose te stellen van een leverziekte als gevolg van een geneesmiddel.

Om terug te komen op hepatitis ten gevolge van geneesmiddelen: het is raadzaam een onderscheid te maken tussen acute en chronische hepatitis. Het verschil is dat een acute hepatitis minder dan 6 maanden en een chronische hepatitis langer dan 6 maanden duurt.

Top

DIAGNOSE

De diagnose van hepatitis kan niet worden gesteld tenzij de volgende elementen aanwezig zijn:

1. het nemen van een medicament (wat de patiënt kan vergeten zijn!).

2. een chronologische relatie tussen het eerste gebruik van het medicament en het ontstaan van de leverziekte. Meestal is de termijn minder dan 6 maanden.

3. andere oorzaken van hepatitis moeten uitgesloten zijn: virale, metabolische vormen …

4. het beëindigen van het gebruik van het geneesmiddel moet gekoppeld zijn aan een verbetering van de leveraandoening.

5. ten slotte, zelfs indien het in de klinische praktijk niet nodig is zijn toevlucht te nemen tot dit middel, moet het (toevallig) opnieuw toedienen van het betreffende medicament verbonden zijn met het weer opduiken van de hepatitis.

In de praktijk, wel te verstaan, is het nodig rekening te houden met deze vijf elementen maar men moet ook de nadruk leggen op het feit dat een leveraandoening ten gevolge van medicamenten meestal waargenomen wordt bij patiënten die ouder zijn dan 50 jaar en die verschillende geneesmiddelen nemen.

Ten slotte is het, voor wat allopatische geneesmiddelen betreft, nodig te noteren dat fytotherapeutische medicamenten, excipientia en scheikundige agentia ook het ontstaan van leverziekten kunnen veroorzaken.

Top

Back